Playlist nhạc cho ngày Hà Nội trở gió: nghe để thấy mình dịu lại

Khi Hà Nội bắt đầu se lạnh, tai mình tự động đòi một thứ nhạc khác

Có một buổi sáng cuối tháng Mười, mình mở cửa sổ phòng trọ ở Nghĩa Tân và nhận ra cái lạnh đầu mùa đã len vào. Gió thổi mấy chiếc lá bàng rơi ngang ban công, trời xám đều một màu. Cái playlist EDM mình nghe suốt mùa hè bỗng nghe chối tai. Mình tắt, ngồi yên mấy phút, rồi mở YouTube gõ "playlist nhạc ngày trở gió". Từ hôm đó, mình bắt đầu nhặt nhạnh từng bài một, tự dựng cho mình một danh sách riêng — thứ mà mỗi khi gió mùa về là mình lại bật.

Đây là tổng hợp playlist đó, sau hơn ba mùa đông Hà Nội. Không phải bảng xếp hạng, không phải gợi ý chung chung. Chỉ là những bài mình thật sự nghe đi nghe lại, kèm vài ghi chú nhỏ về lý do tại sao chúng hợp với cái thời tiết hơi buồn, hơi dịu, hơi cũ kỹ của thành phố này.

Mood của một ngày trở gió: vì sao không phải nhạc nào cũng vừa

Trở gió ở Hà Nội không giống mùa thu trong phim Hàn. Nó hơi ẩm, hơi đục, có mùi khói bếp lẫn mùi lá khô. Cái lạnh chưa đủ để mặc áo dạ, nhưng đủ để bạn muốn cuộn chăn thêm mười lăm phút. Nhạc cho cái mood ấy cần ba thứ:

• Tempo chậm vừa, tầm 70-95 BPM — đủ để không buồn ngủ, không đủ để bồn chồn.
• Tiếng nhạc cụ acoustic hoặc synth ấm, tránh kick drum quá nặng.
• Lời hát có chỗ trống, không nhồi nhét, để mình còn nghe được tiếng gió ngoài cửa.

Bám vào ba tiêu chí đó, mình xếp playlist thành bốn cụm nhỏ, ứng với bốn khoảng thời gian trong ngày.

Cụm 1: Sáng sớm, khi vừa pha xong ly cà phê

Buổi sáng trở gió cần nhạc nhẹ tay, không kéo mood xuống. Mình hay bắt đầu bằng Vũ. — cụ thể là bản Bước qua nhau hoặc Đông kiếm em. Giọng Vũ có cái khàn rất Hà Nội, kiểu người vừa thức dậy đã ngồi bên cửa sổ nhìn ra ngoài. Nối tiếp mình hay cho Ngọt với Em dạo này, đoạn guitar lúc bài vào thực sự là chiếc áo len mặc bằng tai.

Phía quốc tế, mình chọn Keaton Henson - You Don't Know How Lucky You Are, hoặc Novo Amor bất kỳ bài nào. Novo Amor có chất giọng falsetto mỏng như sương, hợp ngày mà trời chưa kịp sáng hẳn. Nếu thích K-indie, thử Yerin Baek - Lovelovelove hoặc Adoy - Wonder — nhẹ tênh, đủ giữ bạn tỉnh táo mà không phá cái yên tĩnh đầu ngày.

Cụm 2: Giữa trưa, lúc làm việc và muốn quên rằng trời đang lạnh

Khoảng từ mười giờ tới hai giờ chiều, mình cần nhạc giữ tập trung. Lofi là lựa chọn dễ nhất, nhưng nghe lâu hơi đơn điệu. Mình trộn thêm indie Việt có tempo nhỉnh hơn: Cá Hồi Hoang - Suối, Mạc Mai Sương - Vô tình, hoặc Lê Cát Trọng Lý - Chênh vênh. Lý hát mình nghe từ thời sinh viên, đến giờ vẫn không thay được.

Mảng quốc tế cụm này mình kéo về phía bedroom pop: Boy Pablo - Everytime, Clairo - Bags, Cuco - Lo Que Siento. Mấy nghệ sĩ này có cái groove lười biếng đúng kiểu trưa Hà Nội, ngoài đường vắng người, hàng phở đầu ngõ vừa dọn nồi.

Cụm 3: Chiều muộn, gió thật sự về

Đây là cụm mình đầu tư nhất. Bốn rưỡi chiều, trời bắt đầu xuống tông xanh xám, gió hú qua khe cửa — đó là lúc playlist cần chiều sâu. Mình mở Trịnh Công Sơn phiên bản Hà Anh Tuấn hát Diễm xưa hoặc Lê Hiếu - Nhật ký của mẹ. Nếu muốn mới hơn, thử Hoàng Dũng - Đoạn kết mới hay Da LAB - Một nhà bản acoustic.

Quốc tế thì đây là lãnh địa của Bon Iver. Nghe Skinny Love hoặc Holocene lúc bốn rưỡi chiều mùa gió là một trải nghiệm nên thử ít nhất một lần trong đời. Cùng cụm có thể thêm Phoebe Bridgers - Scott Street, Sufjan Stevens - Mystery of Love, hoặc nếu bạn chịu được tiếng Pháp thì Pomme - Anxiété.

Cụm 4: Tối muộn, sau khi đã ăn xong tô bún riêu nóng

Tối muộn là lúc nhạc được phép buồn hẳn. Mình hay nghe Thái Đinh, đặc biệt là Tháng tư là lời nói dối của em dù bài đó viết cho mùa xuân. Trang với Nhà luôn nằm trong danh sách. Và mình không thể bỏ Trịnh - Phôi pha, bản nào cũng được, miễn là có piano.

Khúc cuối playlist mình hay đặt Iron & Wine - Flightless Bird, American Mouth hoặc The National - I Need My Girl. Hai bài đó như cái chốt cửa, đóng nhẹ lại một ngày.

Vài nguyên tắc nhỏ để tự dựng một playlist mùa lạnh tử tế

Sau vài năm nghịch playlist, mình rút ra mấy điều có thể bạn dùng được:

• Đừng xếp theo nghệ sĩ. Trộn V-Pop với indie nước ngoài, miễn là tempo và key gần nhau. Nghe sẽ liền mạch hơn nhiều.
• Tránh hai bài cao trào liên tiếp. Sau một bài có belt mạnh như Hoàng Dũng - Nàng thơ, nên có một bài nhẹ đỡ tai.
• Để ý lyric. Mùa lạnh đã đủ tự sự, đừng xếp liền ba bài chia tay sẽ thành tự hành hạ.
• Giới hạn 25-30 bài. Dài hơn sẽ nhạt, ngắn hơn không đủ một buổi chiều.
• Thử bản cover. Nhiều khi cover acoustic của một bài pop hợp mood trở gió hơn bản gốc rất nhiều.

Nghe ở đâu, nghe thế nào

Cá nhân mình nghe trên YouTube vì tiện chuyển qua MV khi muốn nhìn hình. Nếu bạn quen Spotify thì tốt, nhưng đừng bỏ qua mấy kênh lofi Việt như Chillies Lo-fi hay các livestream 24/7. Khi muốn tìm thêm bài mới theo mood, mình hay vào trang tìm kiếm của Wici Music gõ từ khoá kiểu "acoustic", "mùa thu", "lofi Việt" — kết quả thường ra nhiều bài lạ mà các nền tảng lớn ít gợi ý.

Một mẹo nhỏ: thử nghe qua loa nhỏ thay vì tai nghe in-ear. Loa Bluetooth tầm trung đặt cách 2-3 mét cho ra cái âm thanh hơi nhoè, nghe rất hợp ngày gió. Tai nghe hi-fi đôi khi sạch quá, mất đi cảm giác lười biếng cần có.

Khi nào thì playlist trở gió hết tác dụng

Mình từng nghe đi nghe lại cùng một danh sách suốt cả mùa đông, đến tháng Hai thì chán không chịu được. Bài học rút ra: playlist mùa cần được làm mới mỗi 2-3 tuần. Bỏ ra vài bài đã quá thuộc, thêm vào ba bốn bài mới. Cách dễ nhất là xem nghệ sĩ bạn yêu thích đang nghe gì — phần "liked" công khai trên Spotify hoặc các bài họ hát live trên YouTube. Mình tìm ra Mạc Mai Sương theo cách đó, qua một video Hoàng Dũng cover.

Một dấu hiệu khác cần đổi playlist: bạn bật lên mà không còn để ý nó nữa. Nhạc mood-driven mà thành nhạc nền văn phòng là dấu hiệu tai bạn đã quen, đã hết "nghe". Lúc đó cứ mạnh tay xoá hai phần ba và build lại.

Một danh sách rút gọn 10 bài để bạn bắt đầu

1. Vũ. - Đông kiếm em
2. Ngọt - Em dạo này
3. Lê Cát Trọng Lý - Chênh vênh
4. Mạc Mai Sương - Vô tình
5. Hà Anh Tuấn - Diễm xưa
6. Bon Iver - Holocene
7. Novo Amor - Anchor
8. Phoebe Bridgers - Scott Street
9. Yerin Baek - Lovelovelove
10. Iron & Wine - Flightless Bird, American Mouth

Mười bài này khoảng 40 phút, vừa đủ một buổi chiều ngồi cà phê ở Quảng Bá hoặc một chuyến xe bus từ Cầu Giấy về Hồ Tây. Bạn có thể nghe thử từng bài và lưu lại cái nào hợp gu nhất, rồi từ đó mở rộng dần. Nếu muốn nhiều gợi ý hơn theo từng tâm trạng cụ thể, ghé qua chuyên mục nhạc của Wici — bên đó có chia playlist theo mood khá kỹ.

Vài bài hơi lạ, cho ai đã chán nhạc "buồn chuẩn"

Nếu danh sách trên quá quen, thử mấy cái tên này: Limebócx (electronic Việt pha quan họ, nghe lạ mà hợp ngày trời đục), Khoi Vu với Find Yourself, Hyukoh - Tomboy phiên bản chậm, hoặc Daughter - Youth. Mấy bài này không nằm trong gu mainstream nhưng đặt đúng chỗ trong playlist trở gió là rất hợp.

Cuối cùng, đừng tin ai bảo có một danh sách hoàn hảo. Tai mỗi người khác nhau, ký ức gắn với mỗi bài cũng khác nhau. Cái playlist nhạc ngày trở gió của bạn sẽ chỉ đúng khi bạn tự ngồi lọc lấy, từng bài một, vào đúng cái buổi chiều gió đầu mùa năm nay. Hà Nội mỗi mùa lạnh lại khác đi một chút, nhạc của bạn cũng nên thế.

Pha một ấm trà, mở cửa sổ vừa đủ, để gió lùa vào ít thôi. Bật bài đầu tiên. Phần còn lại của buổi chiều, để cho âm nhạc lo.